Μύθοι και πραγματικότητες για την αντιμετώπιση του δημογραφικού
Η τάση μείωσης του οικονομικού πληθυσμού στην Ελλάδα έχει πυροδοτήσει τη συζήτηση σχετικά με το δημογραφικό. Στις δημογραφικές εξελίξεις αλληλεπιδρούν πολλοί παράγοντες. Καθοριστικός παράγοντας είναι οι συνολικότεροι όροι εργασίας και ζωής για την εργατική, λαϊκή πλειοψηφία, τα νέα ζευγάρια. Από αυτή τη σκοπιά, οι πρόσφατες εξαγγελίες του πρωθυπουργού στη ΔΕΘ για δήθεν μέτρα στήριξης της οικογένειας αποτελούν πρόκληση.
Μύθος 1ος: Οι κάλπικες προσδοκίες για στήριξη της εργαζόμενης μητέρας καταρρέουν όταν την ίδια ώρα η κυβέρνηση φέρνει το αντεργατικό τερατούργημα της 13ωρης δουλειάς, εξανεμίζοντας τον ήδη ελάχιστο ελεύθερο χρόνο των εργαζόμενων γονιών. Στην πραγματικότητα, απελευθερώνουν ακόμα περισσότερο τη δυνατότητα των επιχειρηματικών κολοσσών να ξεζουμίζουν τους εργαζόμενους για όσο, όποτε και όπως επιτάσσουν τα συμφέροντά τους, ως προϋπόθεση για την κερδοφορία και την ανταγωνιστικότητά τους. Πρόκειται για την κορυφή του παγόβουνου της διευθέτησης του εργάσιμου χρόνου με βάση οδηγίες της ΕΕ, με όχημα τη λεγόμενη “συμφιλίωση της οικογενειακής και επαγγελματικής ζωής”. Στην ουσία, καλούν τις εργαζόμενες γυναίκες να “συμφιλιωθούν” με τις ευέλικτες εργασιακές σχέσεις, τα ακανόνιστα ωράρια, χωρίς ουσιαστικά μέτρα προστασίας της μητρότητας. Αυτή την πραγματικότητα αντιμετωπίζουν και οι γυναίκες οικονομολόγοι, οι οποίες εξαναγκάζονται να επιστρέψουν λίγο μετά τον τοκετό στην εργασία, καθώς η ειδική παροχή προστασίας της μητρότητας- για όσες τη δικαιούνται- δεν παρέχει πλήρη μισθολογικά, ασφαλιστικά δικαιώματα. Για τις ελέγκτριες κατοχυρώθηκε μόλις το 2020 και κάτω από την πίεση του οργανωμένου συνδικαλιστικού κινήματος του κλάδου με την πρωτοπόρα δράση των κομμουνιστών.
Μύθος 2ος:Τα όποια κυβερνητικά μέτρα και προγράμματα για τη “στεγαστική κρίση”- όπως και τα “ίδιας κοπής” μέτρα των άλλων κομμάτων της συστημικής αντιπολίτευσης- δεν αφορούν στην ανάγκη των νέων για σύγχρονη και ασφαλή στέγη, όταν 7 στους 10 έως 34 ετών μένουν στο σπίτι των γονιών τους. Αντί για ένα ολοκληρωμένο στεγαστικό σχεδιασμό με στόχο την κάλυψη των εργατικών λαϊκών αναγκών με ευθύνη αποκλειστικά του κράτους, με την επανασύσταση του Οργανισμού Εργατικής Κατοικίας, τα κυβερνητικά προγράμματα έχουν ως βασικό κίνητρο την εξασφάλιση εγγυημένης κερδοφορίας για τους διάφορους ομίλους που δραστηριοποιούνται στην κατασκευή και διαχείριση ακινήτων. Την ίδια ώρα, έχουν πάρει τη μορφή χιονοστιβάδας οι πλειστηριασμοί και οι εξώσεις λαϊκών κατοικιών.
Μύθος 3ος:“Δίνουμε μήνυμα στις οικογένειες ότι σας ακούμε” δήλωνε προκλητικά ο πρωθυπουργός, την ώρα που για μια ακόμα χρονιά η κυβέρνηση απέκλεισε χιλιάδες παιδιά από τη δωρεάν προσχολική αγωγή και δημιουργική απασχόληση. Διαχρονικά, τα αναγκαία μέτρα στήριξης της οικογένειας αντιμετωπίζονται με τη λογική του “κόστους” για το αστικό κράτος και “οφέλους” για τους επιχειρηματικούς ομίλους, ενισχύοντας την εμπορευματοποίηση του ευαίσθητου αυτού τομέα. Όσο για τις περιβόητες “φοροελαφρύνσεις”, που εξήγγειλε ο πρωθυπουργός για τα νοικοκυριά με παιδιά, εξανεμίζονται από τα κύματα της ακρίβειας, των δαπανών για την Υγεία και τη μόρφωση των παιδιών, το κόστος στέγασης.
Από τα παραπάνω προκύπτει ότι η συζήτηση για τους δημογραφικούς δείκτες δε γίνεται με κριτήριο τις ανάγκες των νέων ζευγαριών, αλλά με κριτήριο τις ανάγκες της καπιταλιστικής οικονομίας, των επιχειρηματικών ομίλων, ιδιαίτερα σε συνθήκες πολεμικής οικονομίας και προετοιμασίας.
Χωρίζει άβυσσος τις προτάσεις του ΚΚΕ για το δημογραφικό από εκείνες της κυβέρνησης και της συστημικής αντιπολίτευσης. Οι ανάγκες των νέων ζευγαριών δεν μπορούν να συμβιβαστούν με τα δεσμά της “δημοσιονομικής πειθαρχίας”, των “κοστολογημένων προγραμμάτων”.
Με βάση τις δυνατότητες της εποχής μας το νέο ζευγάρι μπορεί να απαλλαγεί από αυτούς τους οικονομικούς, κοινωνικούς καταναγκασμούς για τη δημιουργία οικογένειας, απολαμβάνοντας σταθερή εργασία με γενική μείωση του εργάσιμου χρόνου και σταθερό ωράριο εργασίας, με εισόδημα για να καλύπτει τις ανάγκες σε διατροφή, ένδυση, ψυχαγωγία, αθλητισμό, σύγχρονη κατοικία, με δημόσιες και δωρεάν υπηρεσίες Υγείας, προσχολικής αγωγής, πρώιμης διάγνωσης και παρέμβασης, παιδείας, φροντίδας των ηλικιωμένων. Αυτές οι δυνατότητες μπορούν να απελευθερωθούν στο πλαίσιο ενός ριζικά διαφορετικού δρόμου ανάπτυξης, που στο επίκεντρό του έχει την ικανοποίηση των σύγχρονων κοινωνικών αναγκών, και όχι το καπιταλιστικό κέρδος.
* Η ΒΙΒΗ ΔΑΓΚΑ είναι βουλευτής και μέλος της Κ.Ε. του ΚΚΕ